‘Innovatie noodzakelijk voor betaalbare duurzame energie’

Nederland steunt het streven van de Europese Commissie duurzame energie in prijs te laten concurreren met fossiele energiebronnen zoals kolen en olie. Door innovatie kan duurzame energie goedkoper worden, zodat het op den duur niet meer afhankelijk is van overheidssubsidie.
Dat stelde minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) eerder deze week op de informele energieraad in Cyprus. Hier wisselen de energieministers van Europa van gedachten over de toekomst van het Europees energiebeleid. ‘ We willen in Europa samen inzetten op innovaties die duurzame energie goedkoper maken,’ aldus minister Verhagen. ‘Dat bevordert het gebruik van duurzame energie en is goed voor de schatkist.’
Nederland is kritisch over de opeenstapeling van allerlei verschillende Europese energiedoelstellingen. ‘We moeten goed letten op de samenhang en de kosten van al die verschillende doelen,’ stelt Verhagen. ‘Zo heeft de EU al doelstellingen voor de vermindering van uitstoot van CO2, het gebruik van meer duurzame energie en van meer biobrandstoffen.’
Verhagen benadrukte in Cyprus het belang van aardgas in de overgang van een economie die steeds meer duurzame energie gebruikt. ‘Aardgas is een relatief goedkope en schone brandstof. Als het windstil is en de zon schijnt niet, dan kunnen gascentrales wel stroom leveren. Zo blijft het energieaanbod betrouwbaar.’

Duurzame Groeicoalitie deelt verankeren duurzaamheid in ondernemingen

Dinsdag heeft de Dutch Sustainable Growth Coalition (DSGC) haar eerste publicatie “Towards Sustainable Growth Business Models” uitgebracht. De resultaten werden gepresenteerd op een speciaal evenement bij Ernst & Young Amsterdam. Het evenement trok ruim 120 leiders vanuit het bedrijfsleven, de overheid, multi-stakeholder organisaties en de wetenschap en bood een platform voor kennisdeling over duurzame business modellen. Er werd onder meer gediscussieerd over strategische en operationele besluitvorming die hiervoor nodig is, innovatie, geïntegreerde verslaggeving, synergie tussen de afdelingen financiën en duurzaamheid, alsmede de impact van sociale- en milieuprestaties op investeringsbeslissingen.
De coalitie brengt de ceo’s van Nederlandse multinationals Unilever, DSM, AkzoNobel, FrieslandCampina, Philips, Shell, KLM en Heineken samen. Hun gezamenlijke overtuiging is dat financiële en economische groei direct verband houdt met sociaal en maatschappelijk rendement. Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW: “Ik geloof sterk in de kracht van ondernemerschap, en het vermogen van bedrijven om praktische oplossingen te vinden en te implementeren, voor de wereldwijde uitdagingen van vandaag. Met deze publicatie ontwikkelen en delen wij kennis. Het bevat een grote variëteit aan praktijkvoorbeelden en biedt praktisch inzicht in de wijze waarop duurzaamheid binnen organisaties kan worden verankerd. Daarnaast heeft de coalitie tien succesfactoren geïdentificeerd, die nodig zijn om duurzame business modellen te realiseren. Door deze kennis te delen, faciliteren we de bredere dialoog, promoten we “peer learning” en geven wij een impuls aan groene groei.”
Naast het ontwikkelen en delen van kennis stimuleert de Dutch Sustainable Growth Coalition ook de dialoog met beleidsmakers; zowel in Nederland als over de grens. De DSGC werd eerder dit jaar gelanceerd bij de jaarlijkse vergadering van het World Economic Forum in Davos. De leden van de coalitie hebben sindsdien actief bijgedragen aan diverse conferenties, waaronder de duurzaamheidstop Rio +20. In juni vond een eerste officiële ontmoeting plaats met premier Rutte

‘De wereld duurzaam maken… Yes, we can!’

‘Bij het oplossen van problemen en het scheppen van economische groei zijn wetenschappers, bestuurders en zakenmensen uiterst alert, maar één innovatie wil nog niet vlotten: de duurzame innovatie.’ De Groningse rector magnificus Elmer Sterken breekt bij de opening van het academisch jaar op 3 september een lans voor onderzoek dat zich richt op de overgang naar een duurzame samenleving.
Sterken, econoom in hart en nieren, stelt in zijn rede de vraag waarom de belastingbetaler geld zou willen stoppen in universiteiten. Het antwoord: voor het opleiden van mensen die fundamentele kennis kunnen omzetten in technologie die én onze mogelijkheden vergroot én onze ecologische voetafdruk verkleint. Duurzaamheid is een complex en sterk omstreden begrip, zegt Sterken, maar de maatschappij mag van universiteiten eisen dat ze de overgang naar een duurzame samenleving centraal stellen.
Het komend jaar wordt daarvoor belangrijk. Dit voorjaar zijn prestatieafspraken opgesteld die in het najaar worden bekrachtigen met het ministerie van OCW. Voor de Rijksuniversiteit Groningen zijn deze afspraken verankerd in de thema’s Healthy Ageing, Energy en Sustainable Society. De recent opgeleverde nieuwbouw voor het European Research Institute for Biology of Ageing (ERIBA) en de start van de Energy Academy laten zien dat het de universiteit menens is.
Uiteraard is rector magnificus Sterken ook bezorgd over bepaalde punten, zoals de verminderde animo van politiek en samenleving om te investeren in onderwijs en onderzoek. De roep om studenten met meer ervaring dan een studie alleen wordt luider, zegt hij, maar de bereidwilligheid om de extra tijd die daarvoor nodig is te bekostigen, neemt af.
Maar het optimisme overheerst bij Sterken. Met trots spreekt hij over de successen die de universiteit afgelopen jaar kon vieren: méér studenten, méér publicaties en citaties, méér onderzoeksubsidies en een continuering van een plaats in de top-25 van beste werkgevers in de ‘Best Places to work in Academia’ ranking van het vakblad The Scientist. En als sportliefhebber rekent hij ook de prachtige gouden medaille die geneeskundestudent Epke Zonderland deze zomer aan de rekstok in Londen veroverde zonder meer tot de hoogtepunten van afgelopen collegejaar.

Lokaal en duurzaam energie opwekken is de trend

Lokaal duurzame stroom opwekken is populair. Het aantal initiatieven groeit snel. Frank Boon, masterstudent Sustainable Development aan de Universiteit Utrecht, deed onderzoek naar dit nieuwe fenomeen. Hij onderzocht welke factoren belangrijk zijn bij de start ervan en wat de rol van de overheid is.
Energie-doe-het-zelvers
Er is een grote verscheidenheid aan lokale duurzame-energiebedrijven, ook wel de ‘energie-doe-het-zelvers’ genoemd. Hun gemene deler is duurzame energie. Sommige mensen willen collectief energie opwekken, anderen willen duurzame energie leveren en het juist collectief inkopen. De oprichters zijn burgers, ondernemers of overheden. Zij vinden dat de overheid en energieleveranciers te weinig serieuze aandacht aan verduurzaming schenken en gaan zelf aan de slag. Frank Boon, masterstudent Sustainable Development, vertelt dat dit nog een recente ontwikkeling is, die ongeveer in 2007 begon. In Nederland heeft de wetenschap nog nauwelijks aandacht besteed aan het fenomeen.
Frank Boon heeft een model ontworpen waarmee getoetst kon worden welke factoren belangrijk zijn bij het starten van een lokaal duurzame-energiebedrijf. Vervolgens heeft hij dertien bedrijven onderzocht. Uit de resultaten komt naar voren dat bewustwording van milieuproblemen een belangrijke omgevingsprikkel is om iets te starten. “De oprichters vinden daarnaast dat de overheid weinig doet aan duurzaamheid. Ze willen onafhankelijk zijn en zelf de controle hebben. Ze willen hun geld niet aan energiemaatschappijen geven, maar bijvoorbeeld liever in het eigen eiland steken zoals bij TexelEnergie.” Daarmee krijgt zo’n initiatief ook een maatschappelijke draai. ‘Local is beautiful’: teruggaan naar een lokale economie. Het versterkt de sociale cohesie en vergroot de lokale leefbaarheid en werkgelegenheid.
Wat nadelig voor de duurzame-energie-initiatieven werkt, is dat het beleid en de subsidies voortdurend veranderen. Frank Boon’s aanbeveling aan de overheid is dan ook om te komen met een stabiele maatregel of om de subsidie helemaal afschaffen. “De overheid zou in het tweede geval juist een faciliterende rol op zich kunnen nemen. Starters hebben behoefte aan referentiemateriaal en kunnen worden geholpen door middel van kennisverspreiding of (netwerk)bijeenkomsten.”
“Ook zou er iets moeten veranderen aan de Energiewet. Deze wet stimuleert het zelf opwekken van duurzame energie niet. Als je zelf duurzame stroom opwekt en dit niet direct gebruikt, gaat dit naar het centrale net. Daar krijg je heel weinig geld voor. Daarom kiezen veel mensen ervoor met een groep zonnepanelen aan te schaffen, zodat er altijd wel iemand de duurzame energie gebruikt. Alleen krijg je dan te maken met hoge energiebelastingen. Deze belasting afschaffen kost de overheid vijf tot zes miljard euro.” Het zelf opwekken van duurzame energie staat tijdens de komende verkiezingen op de agenda. De Partij voor de Dieren en Groenlinks willen decentraal energie opwekken aanmoedigen en de Energiewet aanpassen. Het Planbureau voor de Leefomgeving, dat de overheid adviseert, heeft Frank’s onderzoek gebruikt als onderbouwend wetenschappelijk materiaal.

Nederlanders denken jaarlijks € 318 miljoen te kunnen besparen op energie

Eén op de drie Nederlanders denkt jaarlijks te kunnen besparen op de energierekening. Gemiddeld denken de respondenten  € 132,60 per jaar te kunnen besparen door over te stappen naar een andere energieleverancier. Dit blijkt uit onderzoek van Energiebesteding, gespecialiseerd in het collectief aanvragen van offertes voor onder andere energie.   
In totaal telt Nederland 7,2 miljoen woningen (bron: CBS). Zo kunnen Nederlandse huishoudens theoretisch in totaal ruim € 318 miljoen besparen op de energierekening.
Mannen denken met 40% vaker te kunnen besparen op energie dan vrouwen (26%). Mannen staan tevens meer open voor het vrijblijvend gebruik maken van het gezamenlijk aanvragen van offertes dan vrouwen; 40% van de mannen zou hier (zeker of waarschijnlijk) gebruik van maken versus 23% van de vrouwelijke respondenten.
67,5% is bekend met de mogelijkheid om samen met andere consumenten offertes voor de levering van energie aan te vragen waarvan 31,6% bereid is om deel te nemen. Echter slechts 8,7% neemt op dit moment gas en elektra af via een collectief.
Energiebesteding helpt consumenten en bedrijven samen slim in te kopen. Een aantal keer per jaar organiseert Energiebesteding een collectieve inkoop voor o.a. elektriciteit, gas en zonnepanelen en selecteert de beste aanbieding op prijs, kwaliteit én service.
Energiebesteding ontzorgt het gehele traject, vanaf het opstellen van strenge inkoopcriteria, benaderen leveranciers, vergelijken offertes tot het beoordelen van de criteria op kwaliteit en service. De klant ontvangt van Energiebesteding het beste aanbod en beslist vervolgens zelf of hij/zij de offerte accepteert of afwijst. Indien de klant de offerte accepteert, sluit de klant het contract rechtstreeks af met de leverancier. Energiebesteding(.nl) is dus geen tussenpersoon, leverancier of vergelijkingssite, maar een handige en krachtige inkoopapplicatie voor iedereen. Gratis én vrijblijvend.

D66: 1,5 miljard extra in duurzame energie

D66 wil 1,5 miljard extra vrijmaken voor duurzame energie. Het huidige kabinet heeft reeds 1,2 miljard vrijgemaakt voor een subsidieregeling voor duurzame energie, SDE+. Maar D66 wil dit bedrag ruim verdubbelen. Op die manier wordt Nederland minder afhankelijk van grondstoffen. Bedrijven en huishoudens betalen nu een klein bedrag per jaar extra op hun energierekening. Daarmee wordt de SDE+-regeling gefinancierd. In de plannen van D66 gaat deze bijdrage van bedrijven en huishoudens wat omhoog.

Ruim baan voor eigen duurzame energie

De Tweede Kamer heeft al herhaalde malen opgeroepen om ruim baan te geven aan lokale duurzame energie. Een brede alliantie vanuit de samenleving (Milieufederatie Noord-Holland, LTO, Klimaatverbond, VNG, Nederlandse Woonbond en vele anderen) neemt nu het voortouw en komt met een eigen visie: stel decentraal centraal. Met deze visie is het mogelijk om je eigen energie zelf duurzaam en rendabel te produceren.
Vrijwel alle verkiezingsprogramma’s vragen om meer aandacht voor het opwekken van eigen energie. Daar is ook al veel over gepraat. Nu is het tijd om aan de slag te gaan en stappen vooruit te maken Een alliantie van partijen uit de samenleving wil de politiek daarbij helpen. Daarvoor is een breed ondersteunde visie opgesteld. Uitgangspunt: stel decentraal centraal. Deze visie is ook een antwoord op de in de Tweede Kamer unaniem aangenomen motie om te onderzoeken hoe kleinverbruikers decentraal duurzame energie kunnen produceren voor eigen gebruik.
De belangrijkste maatregel waar de alliantie voor kiest is kleinverbruikers in staat te stellen zelf hun benodigde energie duurzaam in de buurt op te wekken, zonder dat daar belasting over geheven wordt. Hierdoor wordt het voor velen interessant om in de opwekking van eigen energie te investeren. Daarmee, zo stelt de alliantie, blijft de energievoorziening betaalbaar en betrouwbaar en zorgt het voor positieve lokale sociaal economische effecten. Momenteel voert de VNG een studie uit naar de omvang van deze effecten.
Oproep
De alliantie roept het demissionaire kabinet en de nieuwe Tweede Kamer op om samen te werken aan de snelle realisatie van deze visie. Decentraal duurzaam heeft de toekomst. Steeds meer burgers en bedrijven kiezen ervoor om zelf en samen energie op te wekken. Wetten en regels staan hen daarbij in de weg. In een gezamenlijke reactie op de visie die het Ministerie van EL&I aan het ontwikkelen is op decentraal duurzaam doet de alliantie een oproep: Maak ruim baan voor decentraal duurzaam. Om de energievoorziening betaalbaar en betrouwbaar te houden.

Twaalf duurzame organisaties lanceren kieswijzer

Onlangs lanceerden twaalf duurzame organisaties waaronder De Natuur en Milieufederaties de duurzame kieswijzer Klimaatkeuze.nl De kieswijzer geeft kiezers inzicht in de duurzaamheid van het energie- en klimaatbeleid van politieke partijen. Onder het motto ‘Kies voor klimaat, kies voor de toekomst’ willen de initiatiefnemers de kiezers en de politieke partijen aansporen tot meer klimaatvriendelijke keuzes.
Dat is hard nodig, vinden de initiatiefnemers. Nederland loopt in vergelijking met andere Europese landen immers ver achter op het gebied van CO2-reductie en de inzet van duurzame energie. Zo haalde Nederland in 2010 slechts een schamele 3,8% van alle energie uit duurzame bronnen. Ter vergelijking: bij oosterbuur Duitsland is dit 17%. Het kan dus wel, als de politiek maar duidelijke duurzame keuzes maakt. Daartoe roepen de organisaties met Klimaatkeuze.nl op.
Als het aan de initiatiefnemers van Klimaatkeuze.nl ligt, stemmen zo veel mogelijk mensen op partijen met een duurzaam energie- en klimaatbeleid. Er zijn zes belangrijke klimaatthema’s uitgewerkt:
1. Nederland vermindert de CO2-uitstoot in 2020 met 40 procent 2. Grootverbruikers van energie gaan meer belasting betalen 3. Maak kolenstroom duurder door hogere belasting 4. Stimuleer schone en decentrale energieopwekking 5. Er komen geen nieuwe kerncentrales 6. Stimuleer vleesvermindering door belastingen

Scopewijziging project Noord-West 380 kV

Oorspronkelijk strekte het project Noord-West 380 kV zich uit van Eemshaven via Ens tot Diemen. Op basis van studies naar de behoefte aan transportcapaciteit is ondertussen gebleken dat op het tracé Ens-Diemen deze behoefte aan extra transportcapaciteit kleiner is dan aanvankelijk berekend. De oorzaak hiervan is dat producenten minder centrales op de grote locaties in gebruik nemen.Op het traject van Ens naar Lelystad worden momenteel de mogelijkheden onderzocht om de gewenste uitbreiding te realiseren. Voorjaar 2013 zal hierover meer bekend zijn. Tussen de hoogspanningstations bij Lelystad en Diemen kan een relatief beperkte vergroting van de capaciteit plaatsvinden zonder dat er daarbij sprake is van ruimtelijke ingrepen. Het is daardoor niet langer noodzakelijk om een nieuwe inpassing te vinden voor dit deel van de verbinding. Dit deel van het traject behoort daarom niet meer tot het project Noord-West 380 kV.

Dutch Power en KIEN roepen op tot integrale aanpak duurzame energiehuishouding

Dutch Power, het netwerk voor het ontwikkelen van strategieën en ideeën in de energiesector, en Stichting Knooppunt Innovatie Elektrotechniek Nederland (KIEN), roepen bedrijven, instellingen, brancheorganisaties en overheden op om werk te maken van een integrale aanpak van een duurzame energiehuishouding. De technologie om duurzamer, efficiënter en slimmer met energie om te gaan is er, maar de implementatie daarvan gaat volgens beide organisaties te langzaam, omdat er in de sector te gefragmenteerd gehandeld wordt.
Dutch Power, waarin Nederlandse energiebedrijven, toeleveranciers, industrie, overheden, kennisinstituten en onderwijs zijn verenigd, en KIEN, het innovatieplatform voor kennisuitwisseling, projectontwikkeling en samenwerking in de elektrotechniek, ondertekenen vandaag tijdens het netwerkevent ´Innovatie verbindt´ ter gelegenheid van het eenjarig bestaan van KIEN, de gezamenlijke oproep. Onder het motto ´Energie in samenwerking; samenwerking in energie’ roepen Dutch Power en KIEN bedrijfsleven, instellingen en overheden op om duurzaamheidsvraagstukken en –projecten gezamenlijk op te pakken om praktische energieoplossingen te realiseren en de snelheid waarmee innovatieve ideeën en technologieën voor energiebesparing en decentrale energieopwekking en –distributie op gebruikersniveau kunnen worden geïmplementeerd, te verhogen.
“Momenteel zijn er tal van initiatieven op veel verschillende plekken. Maar we verliezen als sector en als land aan slagkracht omdat we teveel bezig zijn met het eigen domein, afzetgebied en met de eigen expertise”, aldus Edwin Groot, voorzitter van Dutch Power. “De komende twintig jaar is er enorm veel te doen. Daarom is het van belang om juist nu te kiezen voor een integrale visie en aanpak, om dubbel werk en vertraging te voorkomen. Kijk naar wat alle partijen bindt en probeer zo de samenwerking te versterken om gezamenlijk verder te komen.”
Directeur Adrie van Duijne van Stichting KIEN: “Duurzame energie is een van de belangrijkste maatschappelijke thema’s in de komende decennia. Van energieopwekking, opslag, distributie tot en met verbruik: het kan en moet veel effectiever, duurzamer, schoner, slimmer en kostenefficiënter. Onze taak is het om aan gebruikers – consumenten, bedrijven en instellingen –  te bewijzen dat innovatie in energie werkt, dat innovatie leidt tot kostenbesparing, meer comfort en meer efficiëntie. Inmiddels zijn er al voorbeelden van succesvolle projecten waarbij het bedrijfsleven kennis en kunde bundelt om, in samenwerking met gemeenten, maatschappelijke vraagstukken duurzaam op te lossen. Het is onze taak ook om met alle betrokkenen – en dat is breder dan dit samenwerkingsverband – ervoor te zorgen dat er structuren en protocollen komen die de drempels en koudwatervrees wegnemen. We roepen dan ook andere partijen op zich aan te sluiten bij dit initiatief.”